Yanıcı Ve Parlayıcı Gazlar

Gazlar; yanıcı gazlar, oksitler ve inert gazlar olarak 3 gruba ayrılırlar.

Yanıcı gazlar, belirli oranlarda hava ile karıştırıldığında patlayıcı olabilirler.  Hidrojen, bütan, metan ve etilen yanıcı gazlar olarak örneklendirilebilir.

Hidrojen:  Hidrojen bilinen tüm elementlerin en temel olanıdır. Oldukça yanıcı olduğu için kullanımı tehlikeli olabilir. Ancak bu özellik, Hidrojeni yakıt olarak kullanıma uygun hale getirir. Hidrojenin en yaygın kullanımı kimyasal prosesler ve reaksiyonlardır.

Bu gaz solunması halinde vücuda absorbe edilebilir. Yüksek konsantrasyonları oksijensiz bir ortama neden olabilir. Böyle bir atmosferi soluyan bireyler; baş ağrısı, kulak çınlaması, baş dönmesi, uyuşukluk, bilinçsizlik, bulantı, kusma ve tüm duyuların depresyonu gibi semptomlar yaşayabilir.

 

Hindenburg felaketi

Hindenburg felâketi, zeplin tarihinin en büyük faciasıdır.

Amerika’ya uzanan yolculuğunu tamamlamak üzereyken New Jersey’deki Lakerhurst donanma hava üssüne iniş yapacağı sırada (6 Mayıs 1937) içinde bulunan hidrojen tanklarının da etkisiyle patlamıştır, patlama sonucu yanıcı olan hidrojen ateş almış tüm yolcuların ve mürettebatın hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. Bu kazada 36 kişi hayatını kaybetmiştir.

 

Bütan: Bütan yüksek derecede yanıcı, renksiz bir gazdır.

Bütan, gaz tüplerinde gaz dedektörlerinin veya diğer gaz algılama ekipmanlarının kalibrasyonu için kullanılmakla beraber çakmak gazı olarak ve LPG yakıtlı araçlarda ve ısıtma cihazlarında kullanılır.

Saldırganlık, olası bilinç kaybı, kısa süreli hafıza kaybı, konuşma bozukluğu, koordinasyon kaybı, halüsinasyonlar, kronik baş ağrısı, ataksi (kas koordinasyonu eksikliği), baş dönmesi, nefes darlığı, burun kanamaları, kronik veya sık öksürük, depresyon, kaygı ve kulak çınlaması (kulak veya kafadaki ses) bütan gazının insan üzerindeki etkileridir.

Metan: Metan, doğal gazın ana bileşeni olan önemli ve bol miktarda bulunabilen bir yakıttır.

Katı atık bulunan depolama alanları metan gazı bakımından oldukça zengindir. Kömür, petrol ve doğal gaz çıkarıldığında metan da bunlarla beraber doğaya çıkar. İnsanlar ve çiftlik hayvanları faaliyetleri sonucu da metan açığa çıkar ve her yıl havaya daha fazla metan salınımı gerçekleşir.

Metan, küresel ısınmaya neden olan bir sera gazıdır. Bu nedenle küresel ısınmayı yavaşlatmak için havaya karışan metanı en aza indirgememiz gerekir.

Etilen: Etilen, oda sıcaklığında renksiz ve yanma ile diğer yöntemlerle de ortaya çıkabilen, doğal olarak oluşan bir hidrokarbon gazıdır. Etilen gazı çok yanıcı ve patlayıcıdır.

Etilen, plastik üretiminde ve polietilen imalatında çoğunlukla kullanılır. Olası birçok kullanım alanına sahip olması nedeniyle, etilen, otomotiv antifrizinin, lastikler ve ayakkabılar için kauçuğun ve sentetik yağlama maddelerinin temelidir.

Etilen gazı solunduğunda; baş dönmesi hissi, bayılma ve boğulmaya neden olabilir.

 

Yanıcı Gazlar ve Bunların Parlama – Patlama Sınırları

 

Tehlikeli Alanlar:

  • Yanıcı gaz depolama tankları ve ilgili ekipmanlar (örneğin, havalandırma delikleri, doldurma noktaları, dip noktaları, emniyet tahliye cihazları gibi tahliye noktaları)
  • Yanıcı gaz dağıtım ekipmanı (örneğin, servis istasyonları, depolar ve havaalanları, LP gaz dolum istasyonları)
  • Yanıcı gazlar için silindirlerdeki saklama alanları
  • Yanıcı ürün formülasyonları için karıştırma ve harmanlama gemileri
  • Yanıcı ürün için kara ve demiryolu tanker yükleme tesisleri
  • Yanıcı solvent baskı işlemleri
  • Depolama gazı (örneğin metan), atık su arıtma ve atık su pompalama tesisleri
  • Kapalı alanlarda yanıcı sızdırmazlık maddeleri ve yapıştırıcılar uygulaması
  • Kaynak, sıcak kesme, taşlama gibi sıcak iş faaliyetleri (sıcak metal talaşlarını önemli mesafelere atabilir)
  • Yanıcı malzemelerin ince tozlarını oluşturan faaliyetlerin etrafındaki alanlar (şeker, tahıl, polimerler, kuru organik artıklar) v.b.

 

Önlemler:
Yangın ve patlama, feci sonuçlara yol açarak, işçilerin ve diğer insanların ciddi şekilde yaralanmasına hatta ölümüne ve ayrıca ciddi maddi zararlara neden olabilir. Kişiler, tehlikeli bir bölge veya tehlikeli bir atmosferle ilişkili yanıcı maddelerin tutuşması nedeniyle yangın veya patlama olasılığını önlemelidir.

  • Tehlikeli bölgelerin belirlenmesi ve yönetilmesi
  • Hem normal hem de anormal koşullar sırasında (örneğin sızıntı veya dökülme) buharları kontrol etmek için havalandırma sistemlerinin kullanılması
  • Ateşleme kaynaklarının tehlikeli bölgelerden uzaklaştırılması
  • Yanıcı gaz veya buhar sızıntılarını tespit etmek ve alınacak müdahale eylemlerini mümkün kılmak için sistemleri kurmak
  • Kendinden güvenlikli veya aleve dayanıklı ekipman kullanmak
  • Daha az yanıcı maddelerin kullanılması
  • Uyumsuz malzemelerin (örneğin oksitleyiciler ve yağlar) ayrılmasını sağlamak
  • Yangın yüküne katkıda bulunan ancak kendileri için tehlikeli kimyasal olmayan maddeler (örneğin ahşap paletler, yağ) dahil olmak üzere, yanıcı ve yanıcı maddelerin miktarını azaltmak
  • Yanıcı tehlikeli kimyasalların taşınmasında kullanılan ekipmanın, üreticinin talimatlarına göre muhafaza edilmesini sağlamak
  • Yanıcı tozların birikmesini en aza indirmek için iyi temizlik uygulamalarının benimsenmesi.
  • Üretici veya tedarikçiden sağlanacak her bir zararlı ve tehlikeli kimyasal maddenin / gazların “malzeme güvenlik bilgi formları” (MGBF/MSDS), çalışanların anlayacağı dile çevrilerek, rahatça ulaşacakları yerlere konulmalı ve bunlardan nasıl yararlanacakları konusunda eğitilmesi

 

 

Kübra Çisil KANAT
Çevre Mühendisi/ Raportör

 

Kaynaklar:

https://www.quora.com

https://sciencing.com

https://semagases.com

https://sciencing.com

http://www.drugs.ie

https://www.lenntech.com

https://www.sciencedaily.com

https://www.bbc.com

https://www.maximumyield.com

https://www.worksafe.qld.gov.au

http://www.isguvenligi.net


İletişim Bilgilerimiz

Haliç Çevre İletişim Bilgilerimiz
+90 212 621 23 40

+90 212 621 23 59

info@haliccevre.com

Önemli Linkler

Çevre ile ilgili önemli linkler
Ulusal Linkler

Uluslararası Linkler

Uluslararası Sözleşmeler

Sosyal Medya Hesaplarımız

Haliç Çevre Sosyal Medya Hesapları